گاهی برای از تفکر، آگاهی و نقادی نوشتن هوا کم است/ به بهانه روز خبرنگار

گاهی برای از تفکر، آگاهی و نقادی نوشتن هوا کم است/ به بهانه روز خبرنگار
17 مرداد 1400
50 بازدید

نقادی در قالب اصول علمی و منصفانه موجب تحرک، رشد و بالندگی هر جامعه ای می شود. جامعه ای که انتقاد عینی و بی طرفانه در بطن و متن آن صورت نگیرد به جامعه ای ایستا،  مرده و بی تحرک تبدیل می شود که تنها صدای متملقان،  چاپلوسان و مجیزگویان از آن به گوش می رسد و هرگونه صدای دیگر در نطفه خفه می شود.

ک ب نیوز_ از شوره زار تفکر؛ ازبرهوت آگاهی و مجیزگویی، نقدی بالیدن نمی گیرد.
نقادی درقالب اصول علمی و منصفانه موجب تحرک، رشد و بالندگی هر جامعه ای می شود. جامعه ای که انتقاد عینی و بی طرفانه در بطن و متن آن صورت نگیرد به جامعه ای ایستا،  مرده و بی تحرک تبدیل می شود که تنها صدای متملقان،  چاپلوسان و مجیزگویان از آن به گوش می رسد و هرگونه صدای دیگر در نطفه خفه می شود.
خبرنگار منتقد است؛ منتقد منصف و جامع الاطراف و مبتنی بر اصول ویژگی های یک فرد خرد_بنیاد و تشخیص اندیشه ها و سخنان درست از نادرست براساس اصول متقن و مستدل.
درمسلک یک خبرنگار منتقد،  خرد_بنیادی جایگاه ویژه ای دارد. بنابراین نیاز اساسی جامعه ما شکل گیری فردیت و دفاع از حقوق شهروندی درقالب اندیشه ی خرد_بنیادی ست.
خبرنگار وقتی به ضرورت انتخاب براساس فلسفه فرد خردبنیاد فکر کند،  راه را بر هر گونه انسداد و استبداد فکری و همچنین انحصارطلبی تفکر و اندیشه می بندد و بستر را برای تکثرگرایی و تضارب آرا، افکار و اندیشه میسر می کند.
اساسا در قاموس خبرنگاری که اندیشه اش براساس خرد_خودبنیاد شکل گرفته، نه ستایش وزنی دارد و نه فحاشی جایگاهی؛ بلکه با ارجاع موشکافانه به گفته ها و نوشته های اقشار متفاوت جامعه ازجمله سیاسیون، مسئولین، متفکرین و… مسیر را بر هرگونه حدس، گمان، شنیده، شایعه و احتمال می بندد و اخلاق، نقد علمی و حرفه ای را رعایت می کند.
خبرنگار با اندیشه مستقل سعی می کند زبان انتقال مفاهیم را یاد بگیرد؛و از هرگونه دستکاری زبان به گونه ای که مانع از ارتباط و تفاهم شود دوری می جوید چرا که زبان هم خصلت رساندن معنی وهم ویژگی تحرک عواطف را دارد. زمانی که زبان توصیفی کم رنگ و زبان عاطفی جایگزین آن شود بهتر میتوان احساس تنفر، تحقیر و بدگمانی را گسترش داد و سخت تر می توان بحث عقلی و منطقی کرد
خبرنگاری که اندیشه اش براساس خردبنیادی شکل گرفته باشد و به تعبیر ایمانوئل کانت درصغارت غیر نباشد؛ هرگز به گسترش زبان عاطفی در جامعه فکر نمی کند.
به تعبیرارنست کاسیرر شعار شهامت دانستن و آگاهی داشته باشیم؛
زیرا ما بر آنچه تفکر و آگاهی اش می خوانند وقتی راه می یابیم که خود فکر کنیم و برای آنکه چنین کوششی میسر شود؛ لازم است آماده باشیم که تفکر کردن را بیاموزیم.
به تعبیر کانت؛ از دوران صغارت خارج شویم و شهامت اندیشیدن پیدا کنیم. زیرا وقتی در صغارت غیر باشیم این صغارت را با پرستش شخص اندیشمند و مکتب و مسلک و مرام بازگو می‌کنیم.
وقتی جسارت اندیشیدن وانتخاب کردن نداشته باشیم به همین دلیل چشم بسته نظرات دیگران را تکرار می کنیم و فرقی ندارد این دیگران چه کسانی باشند.
خبرنگار اگر ضرورت انتخاب براساس خردخودبنیاد را تفهیم کرده باشد این خودبنیادی را به درستی اصل و اساس دوران روشن اندیشی و وجه تمییز آن با عصر تاریک اندیشی می داند و به خود اجازه نمی دهد که مترجم و مبلغ هر اندیشه ای باشد؛ ودربرابرافکار،  ارا و نظریاتی که منتشر می کند اخلاقا مسئول است.
در جامعه ای که گرفتار انواع بت های ذهنی است و یا به گفته کانت در دوره صغارت باقی مانده باشد و شهامت اندیشیدن، شک کردن و نقدکردن را نداشته باشد ؛قطعاخردخودبنیاد نه ضرورت و ارزشی دارد و نه شکل خواهد گرفت.
درجایی که سوژه دکارتی؛ یعنی انسانی که میتواند شک کند و دارای اراده وشهامت فکری، آگاهی و فهم باشد، وجود داشته باشد میتوان از اندیشیدن به معنای واقعی آن سخن گفت که درغیر اینصورت فردیت شکل نمی گیرد و اندیشه ای نیست و از خلاقیت‌های فردی اثری دیده نمی شود.
خرد خودبنیاد در اندیشه خبرنگاری که درصغارت غیر نیست تجربه همرنگ شدن با محیط را که شاید از دیگر تجربه ها ناگوارتر باشد، کمرنگ تر می کند.
و در نهایت اینکه ما بر آنچه تفکرش می‌خوانند وقتی ره می یابیم که خود فکر کنیم؛ برای آنکه چنین کوششی کامروا گردد باید آماده باشیم که تفکر کردن را برای خدمت کردن به’حقیقت و آزادی’ بیاموزیم.

سید ایرج کاظمی جو

برچسب‌ها:, , , ,